પશુને ચારામાંથી પૂરતા રેસા મળે અને તેને પૂરું દોહવામાં આવે ત્યારે દૂધની ફેટ વધે છે. તેને પૂરતી ઊર્જા અને પ્રોટીન મળે અને તે તંદુરસ્ત રહે ત્યારે SNF વધે છે. દૂધમાં ઉમેરી શકાય તેવો કોઈ સલામત પાઉડર નથી. સારી ફેટ અને SNF ખોરાક, પશુ અને દોહવાની રીતમાંથી આવે છે.
ફેટ અને SNF એટલે શું?
ફેટ એટલે દૂધની મલાઈ. SNF એટલે “solids-not-fat” (ફેટ સિવાયનાં ઘન તત્ત્વો): દૂધનું પ્રોટીન, દૂધની શર્કરા અને ખનિજો. મોટા ભાગની ડેરી બંનેની તપાસ કરે છે અને તે મુજબ પૈસા આપે છે, એટલે ફેટ કે SNF થોડા વધે તો પણ દરેક લિટરનો તમારો ભાવ વધી શકે. દરેક પોઇન્ટની કેટલી કિંમત છે તે તમારી ડેરીના ભાવ પત્રકમાં જુઓ.
ફેટ કેમ ઓછી આવે છે
- ચારો ઓછો. ફેટ લીલા અને સૂકા ચારાના રેસામાંથી બને છે. ખોરાકમાં અનાજ કે દાણ વધુ અને ચારો ઓછો હોય તો ફેટ ઓછી આવે.
- એક સાથે વધુ અનાજ. અનાજનું મોટું ભોજન પેટ બગાડે છે અને ફેટ ઘટાડે છે. દિવસનો ખોરાક બે-ત્રણ વારમાં આપો.
- પૂરું દોહવામાં ન આવે. આઉમાંથી છેલ્લે નીકળતા દૂધમાં સૌથી વધુ ફેટ હોય છે. વહેલું અટકી જવાથી તે અંદર રહી જાય છે.
- દૂધની ટોચ. ગાય સૌથી વધુ દૂધ આપતી હોય ત્યારે સામાન્ય રીતે ફેટ સૌથી ઓછી હોય છે, અને વેતરના પાછલા ભાગમાં વધે છે.
- ગરમી. ગરમ હવામાનમાં પશુ ઓછો ચારો ખાય છે, અને ફેટ ઘટે છે.
- ઓલાદ. HF ગાયોની ફેટ સામાન્ય રીતે જર્સી, દેશી ગાય કે ભેંસ કરતાં ઓછી હોય છે.
SNF કેમ ઓછું આવે છે
- તે આપે તેટલા દૂધ માટે ખોરાક ઓછો, ખાસ કરીને ઊર્જા અને પ્રોટીન. વેતરની શરૂઆતમાં આ સામાન્ય છે, જ્યારે દૂધ તે ખાઈ શકે તેના કરતાં ઝડપથી વધે છે.
- આઉનો ચેપ (મસ્ટાઇટિસ), ભલે આંખે ન દેખાય. તમારા પશુ ડૉક્ટર દૂધની તપાસ કરી શકે.
- ગરમીનો તણાવ અને લાંબા કલાકો પાણી વગર.
- દૂધમાં પાણી ઉમેરવાથી SNF તરત ઘટે છે, અને ડેરી તેની તપાસ કરે છે.
શું કરવું
- રોજ ચારો આપો, અને તે આપે તેટલા દૂધ પ્રમાણે ખવડાવો. ગાય: નિભાવ ઉપરાંત દરેક લિટર માટે લગભગ 0.8 kg Truemeal TMR-E સંપૂર્ણ આહાર. ભેંસ: લિટર દીઠ લગભગ 1.25 kg.
- ખોરાક સંતુલિત રાખો: ઊર્જા, પ્રોટીન, રેસા અને ખનિજો એક સાથે. TMR-E માં ઓછામાં ઓછા 35% રેસા (NDF) અને ઓછામાં ઓછું 16% પ્રોટીન છે, દરેક કોળિયે સરખું ભેળવેલું.
- ખોરાક ધીમે ધીમે, એક અઠવાડિયામાં બદલો: એક અઠવાડિયામાં TMR આહાર પર લાવો.
- રોજ એક જ સમયે, શાંતિથી દોહો, અને પૂરું દોહી લો.
- પશુઓને ઠંડાં રાખો અને આખો દિવસ ચોખ્ખું પાણી આપો.
- દરેક વખતે દોહતી વખતે આઉ તપાસો. ગાંઠા, સોજો કે ગરમી દેખાય તો તમારા પશુ ડૉક્ટરને બોલાવો.
ડેરીની સ્લિપ સાચવો
દર અઠવાડિયે ડેરીની સ્લિપ પરની ફેટ અને SNF લખી રાખો. ખોરાક બદલો ત્યારે નક્કી કરતાં પહેલાં ત્રણ-ચાર અઠવાડિયાં રાહ જુઓ. એક સમયે એક જ વસ્તુ બદલો, જેથી ખબર પડે કે શાનાથી ફાયદો થયો.
કેવાં પરિણામની આશા રાખી શકાય?
અમારા પોતાના ફાર્મ રેકોર્ડમાં, TMR-E ખવડાવતા ખેડૂતોએ દૂધનાં ઘન તત્ત્વો (ફેટ + SNF) માં 10% સુધીનો વધારો જોયો. પરિણામ પશુ, ચારો અને સંભાળ પ્રમાણે બદલાય છે. વધુ દૂધ માટે સારા ખોરાક ઉપરાંત Milk Booster આપી શકાય; તે ચારા કે ખોરાકની જગ્યા લેતું નથી. Milk Booster જુઓ.
દૂધમાં ક્યારેય કશું ઉમેરશો નહીં
બજારમાં “દૂધની ફેટ વધારવા”નાં કેમિકલ અને પાઉડર વેચાતાં દેખાશે. દૂધમાં કંઈ પણ ઉમેરવું એ ભેળસેળ છે. તે કાયદાની વિરુદ્ધ છે, લોકોને બીમાર કરી શકે છે, અને ડેરીની તપાસમાં પકડાઈ જાય છે. ફેટ અને SNF ફક્ત ખોરાક, તબિયત અને દોહવાની રીતથી જ વધારો.
મારી મફત ખોરાક યોજના બનાવો — તે બતાવે છે કે દરેક પશુને કેટલું ખવડાવવું, અને દૂધના દરેક લિટર પર તમારો ખોરાક ખર્ચ.
