గేదెకు శరీర పోషణ దాణాతో పాటు ప్రతి లీటర్‌కు అదనపు దాణా, బాగా నీరు, చల్లగా ఉండే దారి ఉంటే ఎక్కువ పాలు ఇస్తుంది. గేదెలు ఆవుల కంటే వేడిని తక్కువ తట్టుకుంటాయి, కాబట్టి వేసవిలో దాణా ఎంత ముఖ్యమో చల్లదనం కూడా అంతే ముఖ్యం. ఎద లక్షణాలు గమనించడం, సమయానికి ఈనడం కూడా ముఖ్యమే.
1. పాలను బట్టి దాణా పెట్టండి
గేదె పాలలో ఫ్యాట్, ఘనపదార్థాలు ఎక్కువ, అందుకే గేదెకు ఆవు కంటే లీటర్‌కు ఎక్కువ దాణా కావాలి. దాని రోజువారీ దాణాలో రెండు భాగాలు:
- శరీర పోషణ: పచ్చి మేత బాగా ఉంటే, రోజుకు సుమారు 28–30 kg పచ్చి మేత. ఎండు మేత మాత్రమే ఉంటే, 9–10 kg ఎండు మేత. రెండూ కొంచెం కొంచెం ఉంటే, సుమారు 14–15 kg పచ్చి, 4–5 kg ఎండు. మేత అసలు లేకపోతే, 8–9 kg సంపూర్ణ దాణా.
- పాలు: శరీర పోషణకు అదనంగా, అది ఇచ్చే ప్రతి లీటర్‌కు సుమారు 1.25 kg Truemeal TMR-E సంపూర్ణ దాణా.
ఉదాహరణ: కొంత పచ్చి, కొంత ఎండు మేతతో 6 లీటర్లు ఇచ్చే గేదెకు శరీర పోషణకు సుమారు 14–15 kg పచ్చి, 4–5 kg ఎండు మేత, దానితో పాటు పాల కోసం సుమారు 7.5 kg TMR-E (6 × 1.25) కావాలి.
ఈ మోతాదులు TMR-E కి మాత్రమే. వేరే దాణాకు దాని సొంత మోతాదులు ఉంటాయి, ఆ బస్తా మీద రాసినట్టు పెట్టండి. మీరు ఏ దాణా పెట్టినా, అందులో శక్తి, ప్రోటీన్, పీచు, ఖనిజాలు సమతుల్యంగా ఉండాలి. ఇంట్లో కలిపే దాణా రోజు రోజుకు మారుతుంది; సంపూర్ణ దాణా ప్రతి ముద్దలోనూ ఒకేలా ఉంటుంది.
నా ఉచిత ఫీడ్ ప్లాన్ తయారు చేయండి — మీ గేదెలు, మీ మేత వివరాలు ఇవ్వండి, రోజుకు kg, నెలకు బస్తాలు, ఖర్చు అదే లెక్క వేస్తుంది.
2. నీరు, చల్లదనం
గేదెల చర్మం నల్లగా ఉంటుంది, చెమట గ్రంథులు తక్కువ, అందుకే త్వరగా వేడెక్కుతాయి. వేడెక్కిన గేదె తక్కువ తింటుంది, తక్కువ పాలు ఇస్తుంది. వేసవిలో:
- శుభ్రమైన నీటిలో దిగనివ్వండి, లేదా ఎండ ఎక్కువ ఉండే సమయంలో రెండు మూడు సార్లు నీళ్లు చల్లండి లేదా స్నానం చేయించండి.
- గాలి ఆడే పైకప్పు నీడ లేదా చెట్టు నీడ ఇవ్వండి.
- రోజంతా దాని ముందు శుభ్రమైన, చల్లని నీరు ఉంచండి.
- చల్లగా ఉండే ఉదయం, సాయంత్రం ఎక్కువ దాణా పెట్టండి.
3. దాణాను నెమ్మదిగా మార్చండి
ఏ దాణానైనా ఒక వారంలో మార్చండి, రోజూ కొత్త దాణా కొంచెం ఎక్కువ. ఒక్కసారిగా మారిస్తే కడుపు చెడి పాలు తగ్గవచ్చు. చదవండి: వారం రోజుల్లో మెల్లగా TMR కి మార్చండి.
4. ప్రశాంతంగా, ఒకే సమయానికి పాలు పితకడం
ప్రతిరోజూ ఒకే సమయాలకు, వీలైతే ఒకే మనిషి పాలు పితకాలి. చాలా గేదెలు దూడ దగ్గర ఉంటే బాగా పాలు చేపుతాయి. పూర్తిగా పితకండి: చివరి పాలలోనే ఫ్యాట్ ఎక్కువ.
5. ఎదను గమనించండి, సమయానికి చూడి కట్టించండి
గేదెలు తరచూ ఎద లక్షణాలు నిశ్శబ్దంగా చూపిస్తాయి, కొన్నిసార్లు రాత్రి లేదా తెల్లవారుజామున మాత్రమే. ఎద తప్పిపోతే, పాలు లేకుండా, దూడ లేకుండా నెలలు గడిచిపోతాయి. దాన్ని జాగ్రత్తగా గమనించండి, తేదీలు రాసుకోండి, ఈనిన తర్వాత ఎదకు రాకపోతే మీ పశువైద్యుడిని లేదా AI (కృత్రిమ గర్భధారణ) చేసే వ్యక్తిని అడగండి.
6. చూడి సమయంలో దాణా
రోజుకు అదనపు దాణా ఇవ్వండి: 1–3 నెలల్లో +1 kg, 4–7 నెలల్లో +2 kg, 8–10 నెలల్లో +3 kg. పాలు ఇస్తున్నా, వట్టిపోయినా ఇదే లెక్క. చదవండి: చూడి ఆవు లేదా గేదెకు దాణా.
7. ఆరోగ్యం
- పొదుగు గట్టిగా, వేడిగా లేదా వాచి ఉంటే, లేదా పాలలో గడ్డలు ఉంటే: త్వరగా మీ పశువైద్యుడిని పిలవండి.
- మీ పశువైద్యుడు చెప్పినట్టు దూడలకు, పెద్ద గేదెలకు నట్టల మందు వేయండి.
- గాలికుంటు వ్యాధి (FMD), గొంతువాపు వ్యాధి (HS) లాంటి టీకాలు, మీ పశువైద్యుడు చెప్పినట్టు సమయానికి వేయించండి.
- మేత తినకపోవడం, జ్వరం, లేదా పాలు ఒక్కసారిగా తగ్గడం: మీ పశువైద్యుడిని పిలవండి.
Milk Booster పనిచేస్తుందా?
Milk Booster అనేది దాణా మీద చల్లే ఒక సాచెట్: రోజుకు 4 లీటర్ల వరకు ఇచ్చే గేదెకు రోజుకు 1 సాచెట్, అంతకంటే ఎక్కువ అయితే 2 సాచెట్లు. ఇది మంచి దాణాకు అదనంగా పనిచేస్తుంది, దానికి బదులుగా కాదు. Milk Booster చూడండి.
ఏం చేయకూడదు
పాలు పెంచడానికి తెలియని అమ్మకందారుల ఇంజెక్షన్లు లేదా పొడులు వాడకండి. వాటిలో కొన్నింటిని చట్టం అనుమతించదు, అవి గేదెకు హాని చేయవచ్చు. ప్రతి గేదెకూ జాతి, వయసును బట్టి ఒక హద్దు ఉంటుంది; బాగా పెట్టిన నాటు గేదె తన గరిష్టానికి దగ్గరగా వస్తుంది, కానీ మంచి ముర్రా గేదె అంత పాలు ఇవ్వదు. గేదె పాలలో ఫ్యాట్ కోసం చదవండి: పాలలో ఫ్యాట్, SNF పెరగాలంటే ఏం చేయాలి?.
