દૂધ માટે સૌથી સારું પશુ દાણ એ છે, જે તમારાં પશુઓ તંદુરસ્ત રહે અને તમારા પૈસામાં સૌથી વધુ દૂધ અપાવે. ખોરાકને થેલીના ભાવથી નહીં, પણ તેનાથી બનતા દૂધના દરેક લિટરના ખર્ચથી માપો. થેલી વાંચો, દર વખતે ખોરાક સરખો આવે છે કે નહીં તે જુઓ, અને નક્કી કરતાં પહેલાં તેને બરાબર અજમાવો.
1. થેલી વાંચો
સારી થેલી તમને જણાવે છે કે તમે શું ખરીદો છો. આ જુઓ:
- તે બનાવનાર કંપનીનું નામ અને સરનામું.
- ખોરાકનો લાઇસન્સ નંબર કે ગુણવત્તાનું ચિહ્ન.
- બેચ નંબર, બન્યાની તારીખ અને ક્યાં સુધી વાપરી શકાય તેની તારીખ.
- ચોખ્ખું વજન અને MRP.
- તેમાં શું છે: ઓછામાં ઓછું પ્રોટીન, ફેટ, રેસા અને ભેજ, અને બની શકે તો ઊર્જા, કેલ્શિયમ અને ફોસ્ફરસ.
- ખવડાવવાની સ્પષ્ટ સૂચના: કયા પશુને, રોજ કેટલું.
થેલી પર તેમાં શું છે કે કોણે બનાવ્યું તે ન લખ્યું હોય, તો ખરીદતાં પહેલાં કારણ પૂછો.
2. એક મોટો આંકડો નહીં, સંતુલન જુઓ
ફક્ત પ્રોટીનનો આંકડો ઊંચો હોવાથી ખોરાક સારો બનતો નથી. દૂધ આપતા પશુને ઊર્જા (અનાજ), પ્રોટીન (ખોળ), રેસા (ચારો) અને ખનિજો એક સાથે જોઈએ. રેસા ઓછા હોય તો દૂધની ફેટ ઘટે છે. ઊર્જા ઓછી હોય તો દૂધ અને SNF ઘટે છે. તમારી પાસેના ચારા સાથે આ ખોરાક બંધબેસે છે કે નહીં, તે તમારા પશુ ડૉક્ટર કે પોષણ સલાહકારને પૂછો.
3. દૂધના લિટર દીઠ ખર્ચ ગણો
સસ્તી થેલી પણ મોંઘી પડી શકે, જો તે વધુ ખવડાવવી પડે અથવા દૂધ ઘટે. મોંઘી થેલી પણ સસ્તી પડી શકે, જો દરેક લિટરનો ખર્ચ ઓછો થાય. આ રીતે ગણો:
- રોજ કેટલા kg ખોરાક આપો છો અને kg દીઠ ભાવ કેટલો છે, તે લખો.
- બંનેનો ગુણાકાર કરો: તે તમારો રોજનો ખોરાક ખર્ચ છે.
- તેને તે દિવસે વેચેલા દૂધના લિટરથી ભાગો.
- જવાબ એ તમારો લિટર દીઠ ખોરાક ખર્ચ છે. જુદા જુદા ખોરાક વચ્ચે આ આંકડાની સરખામણી કરો.
સરખામણી પણ સરખી વસ્તુઓની કરો. થેલીઓ 25, 50 કે 70 kg ની આવે છે, એટલે kg દીઠ ભાવ સરખાવો. સંપૂર્ણ આહાર (TMR આહાર પણ કહેવાય) માં ચારો અને થોડો ભેજ પહેલેથી ભેળવેલાં હોય છે, અને તમે ખરીદતા હો તે ચારાનો અમુક ભાગ તે પૂરો કરે છે. દાણ (concentrate) એવું નથી કરતું. એટલે ફક્ત એક થેલી સામે બીજી થેલી નહીં, આખા દિવસના ખોરાક પર તમે કેટલું ખર્ચો છો તે સરખાવો.
મારી મફત ખોરાક યોજના બનાવો — તે દૂધના લિટર દીઠ તમારો ખોરાક ખર્ચ બતાવે છે.
4. દર વખતે સરખો
ખોરાક બદલાય નહીં ત્યારે પશુ સૌથી સારું કરે છે. વેચનારને પૂછો કે ખોરાકની તપાસ કેવી રીતે અને કેટલી વાર થાય છે. એક થેલીથી બીજી થેલીમાં ગંધ, દેખાવ કે સ્પર્શ અલગ લાગે, તો તે ચેતવણીની નિશાની છે.
5. તાજો માલ
- બન્યાની તારીખ જુઓ. જેટલો તાજો, તેટલો સારો.
- ફાટેલી, ભીની, ગઠ્ઠાવાળી, કે ખાટી કે ફૂગ જેવી ગંધવાળી થેલીઓ ન ખરીદો.
- દુકાન થેલીઓ કેવી રીતે રાખે છે તે જુઓ: સૂકી જગ્યાએ, છાંયડામાં, જમીનથી ઊંચે.
- ઘરે પણ થેલીઓ એ જ રીતે રાખો. વાંચો: તમારી થેલીઓ તાજી રાખો.
6. પુરવઠો અને મદદ
ખોરાક ત્યારે જ કામનો છે, જ્યારે તે તમને દર અઠવાડિયે, વાજબી ભાવે, નજીકમાં મળી શકે. ડિલિવરી, સૌથી નજીકના ડીલર, અને ખોરાક વિશે પ્રશ્ન હોય ત્યારે કોને ફોન કરવો, તે પૂછો.
7. બરાબર અજમાવો
- એક અઠવાડિયામાં ધીમે ધીમે બદલો: એક અઠવાડિયામાં TMR આહાર પર લાવો.
- નક્કી કરતાં પહેલાં ત્રણ-ચાર અઠવાડિયાં ખવડાવો.
- નોંધ રાખો: રોજના લિટર, ડેરીની સ્લિપ પરની ફેટ અને SNF, પશુઓ કેટલું સારું ખાય છે અને તેમના શરીરની હાલત.
- એક સમયે એક જ વસ્તુ બદલો, જેથી ખબર પડે કે ફરક શાનાથી પડ્યો.
Truemeal ક્યાં બંધબેસે છે
Truemeal TMR-E ગાય, ભેંસ, ઘેટાં અને બકરાં માટે 25 kg થેલીમાં આવતો સંપૂર્ણ આહાર છે. તેનું પોષક તત્ત્વોનું ટેબલ અને ખવડાવવાની સૂચના TMR-E પાના પર છે. બીજા કોઈ પણ ખોરાકની જેમ, તેના પર પણ આ જ ચેકલિસ્ટ વાપરો.